Klik hier om af te drukken.


Golfballetje, onderzoek en patenten

Golfballetje geschiedenis

Op de vierde hole kreeg ik met Frans een gesprek over het golfballetje. Waarom zaten die kuiltjes erin. Is dat aerodynamisch of zit er een ander verhaal achter, Bijvoorbeeld van een fabrikant die iets bijzonders wilde.

Ik wist al dat er in de loop van honderd jaar talloze patenten zijn ingediend, voor golfballetjes, tees, stokken en dergelijke. Vaak goede, vanuit voortschrijdend inzicht, soms ook heel absurde.

Het beste golfballetje

Precies 100 jaar geleden besteedde het tijdschrift Popular Science [1] aandacht aan wetenschap rondom golf. In een van de berichten ging het over het efficiënte golfballetje.

Het probleem in die tijd was dat het golfballetje te grof was. Een groter probleem was echter dat het zwaartepunt vaak niet in het midden lag.

Een Britse wetenschapper en enkele golf-enthousiasten hadden zich afgevraagd hoe je een goed golfballetje krijgt. Ze hadden meerder testen gedaan onder verschillende omstandigheden.

Oplossing

De wetenschapper kwam met een oplossing. Leg het golfballetje in water. Markeer het met een pen, wanneer het in rust is. Breng het daarna in een rol over het water. Als het markeerpunt rustig weer boven komt, dan ligt het centrum van de zwaartekracht redelijk goed. Wanneer het snel naar boven komt is het balletje niet in balans.

Bij de tweede test gebruikte de man een zogenaamde remklauw. Daarmee kun je zien of het golfballetje mooi rond is, eigenlijk bol. Tenslotte waren er nog testen zoals de bal tegen een muur gooien en kijken hoe het terug stuitert. En de bal recht in de lucht gooien bij zware wind, als het niet recht terugvalt is het slecht. De conclusie is dan tenslotte, kies de beste bal.

Het eerste golfballetje

De geschiedenis van het golfballetje is even onduidelijk als die van het golfspel. Waarschijnlijk was er eerst het golfballetje. Daaromheen werd het spel bedacht.

Volgens sommigen speelden herders 1000 jaar voor Christus al golf, of iets dat erop lijkt. Anderen houden het op dat de Romeinen de eersten waren. Zij speelden golf met een leren bal. Er werd echter ook gespeeld met houten balletjes, maar daar ligt ook de verwarring met kolf.

In de middeleeuwen was er een harige bal. De oorsprong daarvan ligt in Nederland. Maar ook hier beweren sommigen dat de Romeinen al haren rond hun leren bal hadden. En tenslotte was er een bal van veren of gevuld met veren. Deze gevederde bal wordt voor het eerst genoemd in een Nederlands gedicht uit 1657.

Rubberachtige Gutty

In 1848 kwam de Gutty in zwang, een uitvinding van Robbert Adam Paterson. De Gutty was een golfballetje van Gutta-Percha [2], een rubberachtige substantie verkregen uit melksap van de guttaperchaboom.

De eerste versie was egaal. Het werd echter al snel duidelijk dat een balletje met deukjes en vuil beter presteerden. Een regelmatig patroon van deukjes of sneden bleek beter dan willekeurige deukjes.

Rubber kern

De meningen over de Gutty waren verdeeld. Sommigen vonden het niet veel beter dan de gevederde balletjes. Er werd verder gezocht. Het was de Amerikaanse golfer Coburn Haskell die in 1898 kwam met een nieuwe bal. Hij maakte een balletje van een rubberen kern van rubber, met daaromheen Gutta-Percha.

Hij had het nieuwe golfballetje ontwikkelt samen met Bertram Work, een vriend die bij Goodrich werkte. In het begin werden de golfballetjes van Haskell nog met de hand gemaakt. Later werd het winden van de rubberstroken gemechaniseerd. Geleidelijk veranderde Haskell ook het patroon tot de kuiltjes die we nu kennen van het golfballetje.

Huidige balletje

Het huidige golfballetje bestaat uit twee delen met een massieve kern en coating. Die was ook al rond 1900 ontwikkeld. Het werd echter pas in 1967 in gebruik genomen, nadat Spalding [3] de bedekking veranderde.

Na 1967 volgde een eindeloze zoektocht naar varianten. Daarvan kwamen er talrijke op de markt. Van golfballetjes die bestonden uit 1- 2 of 3 delen tot balletjes met variatie in coating, kuiltjes en prestatie. Dat laatste gaf ballen voor het korte spel, die veel spin geven of een ander hoek maken.

Popular Science

Het artikel uit 1916 geeft aan dat de Haskell nog niet helemaal was geaccepteerd, vijftien jaar na de introductie in 1901. In Engeland (het was een Britse wetenschapper) werd het balletje van Haskell minder goed ontvangen. Haskells patent werd, evenals veel patenten voor golfballetjes, afgewezen.

Er stonden meer golfberichten in de uitgave van Popular Science. Bijvoorbeeld over het putbakje waarmee je thuis je puts kunt oefenen. Het vreemdste bericht ging over een uitvinding van Arthur E. Peck. Hij bedacht een golfhoedje waarbij aan de voorkant een stang is bevestigd. Door zich hier op te richten houdt de speler zijn hoofd recht bij de swing.