Kunststoffen (1)

Dit is de tekst van het boekje ‘kunststoffen’, dat ik schreef in de reeks ‘Actuele Onderwerpen’ van de stichting IVIO.

Kunststoffen staan volop in de publiciteit door de huidige belangstelling voor het milieu. Bijna dagelijks wordt in de media aandacht besteed aan negatieve en positieve kanten van kunststoffen. In dit ao-boekje wordt op beschouwelijke wijze achtergrond informatie gegeven, waarbinnen kunststoffen kunnen worden begrepen.

HISTORISCHE ONTWIKKELING

Eeuwenlang bestaan er al produkten die we als voorlopers van de kunststof kunnen beschouwen. Het zijn produkten gemaakt uit natuurlijke materialen, die werden bewerkt. Chinezen maakten bijvoorbeeld lakken van platgeslagen kevers. Maar ook hout behoort tot de voorlopers. Ze kunnen als voorlopers worden gezien omdat ze bestaan uit polymeren, waarover later meer. Schellak is nog een voorbeeld van een produkt van natuurlijk materiaal dat aan onze huidige kunststoffen voorafging. Het werd gemaakt uit de afscheiding van de gomlakschildluis. Tot het eind van de vorige eeuw was schellak het belangrijkste exportartikel van Indonesië. 300.000 luizen waren nodig voor 1 kilogram van dit biologische materiaal, met als eindproduct een gietbare hars. De Indonesiërs maakten er sieraden en kunstvoorwerpen van en later kwam het in de handel als politoer.

Meer materialen uit natuurlijk materiaal ontstonden rond 1825, een van de meest interessante was nitrocellulose. Het werd ontdekt door de Duitse scheikundige Christian Schönbein. Schietkatoen, zoals nitrocellulose ook wel wordt genoemd, is een explosieve stof. Het luidde de volgende fase in naar kunststoffen zoals we die nu kennen doordat het natuurproduct werd veranderd door chemische inwerking.

Nitrocellulose ontstond door de inwerking van een mengsel van salpeterzuur en zwavelzuur op katoen. Het zette de speurtocht naar meer kunststoffen in een stroomversnelling.

Vooral de schaarste aan natuurlijke stoffen stimuleerde het zoeken naar kunststoffen. De Amerikaan John Wesley Hyatt, bijvoorbeeld, experimenteerde met de nitrocellulose van Schönbein om een stof te vinden die ivoor kon vervangen bij het maken van biljartballen. Hij loste nitrocellulose op in kamfer en kreeg een hoornachtige substantie die hij celluloid noemde. Voor biljartballen was het niet geschikt, maar het bleek wel zeer bruikbaar als drager voor fotogevoelig materiaal.

Print deze pagina
Bovenstaand bericht is geschreven op 24 september 2011 door in de categorie 2011, Oudedoos

Vorige en volgende berichten

« Ouder: Nieuwer: »

Comments are closed.




Een willekeurig bericht

Ik schrijf op deze site over allerlei onderwerpen. Soms is het heel persoonlijk, soms vooral informatief of beschouwend. Hieronder een willekeurig bericht uit ruim 1500 berichten.