Onbekende wetten van Parkinson

Voor mijn zeventiende verjaardag kreeg ik van een bevriende buurman het boek ‘Big Business’ van Northcote Parkinson. Het boek beschreef de opkomst en werkwijze van grote organisaties als IBM, General Motors en dergelijke (volgens mij ook Unilever). Het was een interessant boek, dat paste in de lijn van boeken die ik toen las. Het was ook mijn eerste kennismaking met N.C. Parkinson. Al snel wist ik dat hij een nog steeds veelgebruikte wet had geïntroduceerd.

Kort na mijn verjaardag kocht ik de drie boekjes over de wetten. In zijn humoristische, soms sarcastische en absurde, schrijfstijl, beschrijft Parkinson zijn ervaringen met de militaire organisatie en de ideeën die hij daarbij opdeed over organisaties. Het zijn nog steeds lezenswaardige boeken en, hoewel enigszins gedateerd, passend in deze tijd. Sommige dingen veranderen nu eenmaal niet of heel langzaam.

Vorige week verwonderde ik me er weer over tijdens een gesprek over de crisis, reorganisatie en dergelijke, dat iemand zelfs Parkinsons bekendste wet niet kende. Laat staan enkele van de overige wetten van Parkinson of de inmiddels afgeleide varianten.

Die wet, voortgekomen uit langdurige waarneming van een ambtenarenorganisatie, is de wet van de uitdijende organsiatie: ‘een medewerker wil geen rivaal, maar ondergeschikten’. Om zijn status te verhogen en zichzelf te ontlasten zal een medewerker, wanneer hij iemand mag aannemen, als het mogelijk is altijd minimaal twee ondergeschikten aanstellen om het werk onder te verdelen. Hij kan dan controle houden, zonder het risico te lopen dat, zoals bij één ondergeschikte, zijn werk wordt overgenomen. De twee ondergeschikten verdelen hun werk later op dezelfde wijze, waardoor uiteindelijk 7 man het werk doen van 1.

Er zijn momenteel veel organisatie waar dit nog steeds opgeld doet. Veel commerciële organisaties zijn inmiddels gereorganiseerd. Maar bij overheden, semi-overheden, vakcentrales, zorginstellingen, banken en dergelijke kom je deze, wat ik noem, verborgen werkloosheid nog steeds tegen.

Andere bekende wet

Een andere bekende wet van Parkinson is natuurlijk: ‘Arbeid dijt uit naarmate er meer tijd beschikbaar is voor zijn voltooiing’. Wat populairder gezegd ‘de hoeveelheid werk die aan een bepaalde taak wordt besteedt, hangt rechtstreeks af van de hoeveelheid tijd die er voor beschikbaar is’. Het komt er op neer dat iemand die het druk heeft efficiënter werkt dan iemand die alle tijd van de wereld heeft. Volgens mij gaf Parkinson zelf het voorbeeld van een briefkaart versturen. De drukke persoon pakt een kaart, schrijft een boodschap en plakt een postzegel in minder dan vijf minuten, de ander moet eerst zoeken waar de kaarten liggen, een pen zoeken en de postzegels en is al met al ruim een half uur bezig voor dezelfde handeling.

Wet van de trivialiteit

Een derde wet is de trivialiteitswet. Ik moet er altijd aan denken bij politieke discussies waarbij wij in het land denken ‘waar gaat dit over…’, zoals bij de dagenlange gesprekken over het zeilmeisje, Mauro en dergelijke. De wet luidt officieel: ‘de hoeveelheid tijd die in vergaderingen wordt besteed aan een onderwerp, is omgekeerd evenredig met de hoeveelheid geld die ermee gemoeid is’.

Parkinson geeft dacht ik het voorbeeld van de bouw van een dependance en de plaatsing van een koffiemachine. Tijdens een vergadering met elf man praten over het eerste alleen de directeur en zijn bouwkundig medewerker en is een besluit binnen 5 minuten genomen. Bij het tweede onderwerp doen alle aanwezigen hun zegje en duurt de beslissing een half uur of wordt de beslissing uitgesteld tot nader onderzoek is gedaan.

Het financiële aspect in de trivialiteitswet wordt ook wel vervangen door bijvoorbeeld kennis. Vanuit het voorbeeld, over het bouwen van een dependance hebben weinigen verstand, maar van koffie ‘denkt’ iedereen verstand te hebben.

Print deze pagina
Bovenstaand bericht is geschreven op 31 oktober 2011 door in de categorie 2011, Algemeen

Vorige en volgende berichten

« Ouder: Nieuwer: »

Een willekeurig bericht

Ik schrijf op deze site over allerlei onderwerpen. Soms is het heel persoonlijk, soms vooral informatief of beschouwend. Hieronder een willekeurig bericht uit ruim 2000 berichten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*

code