- René van Maarsseveen - https://renevanmaarsseveen.nl -

Tafelindeling van het servies

tafelindeling van het servies

De kerst komt er weer aan. Voor velen blijkt dat een stress-tijd waarbij informeel samenzijn wordt geformaliseerd. In damesbladen verschijnen recepten van copieuze diners met vele gangen, of juist bescheiden maaltijden. Het hangt af van het blad. Maar als dan alles is gelukt in de keuken, dan is er nog de discussie over de tafelindeling van het servies.

Moet dat mes nu links of rechts, waar moeten de servetten, waar de glazen? Vaak heeft de gastvrouw het tevoren uitgezocht. Maar op het moment supreme brengt de partner, schoonmoeder of gast haar weer aan het twijfelen.

En we hebben natuurlijk niet allemaal naar Jort Kelder gekeken, die in het programma ‘hoe heurt het…’ uitlegde hoe het moest. Daarom zo vlak voor de kerst, maar ook handig op andere feestdagen, een overzicht.

Tafelindeling van het servies

De woorden tafelindeling en tafelschikking worden door elkaar gebruikt. Maar beide woorden staan niet in Van Dale. Meestal gebruikt men ze in de betekenis van ‘wie zit naast wie’. Maar het kan ook verwijzen naar de opstelling van het servies. Om verwarring te voorkomen spreekt men daarom ook wel van tafelindeling van het servies.

Tafellaken

Gebruik een schoon en gestreken (stoffen) tafellaken en laat het rondom de tafel circa 30 cm afhangen over de rand. Geen placemats gebruiken.

Borden

De afstand tussen bord en tafelrand iets meer dan een vingerbreedte. Het mooist is om een onderbord te gebruiken waarop steeds een ander bord wordt geplaatst met het gerecht. Dit onderbord blijft tot het nagerecht op tafel staan. Leg eventueel een papieren servet, gevouwen naar een driehoek, op het bord om schuiven te voorkomen.
Bordjes voor salade en brood komen linksboven het onderbord. Leg bestek hiervoor op het bordje.

Bestek

Vorken liggen links naast het bord, messen rechts met de snijkant richting bord. Vorken en lepels liggen open.
Bij bestek voor meerdere gerechten ligt ernaast, waarbij het bestek voor de eerste gang het verst van het onderbord is verwijderd.
Het bestek voor het nagerecht ligt boven het onderbord. De lepel met heft naar rechts wijzend en boven de vork, die naar links wijst.

Glazen

De benodigde glazen staan rechts boven het onderbord. Het aantal is gelijk aan de verschillende te serveren dranken. Je kunt kiezen uit twee mogelijkheden, glazen in volgorde van gebruik of op soort.
Bij volgorde van gebruik staat het eerst te gebruiken glas het meest rechts. Het waterglas staat dan het meest links. Wanneer je ze op soort zet staat het rode wijn glas rechts, in het midden het glas voor de witte wijn en links de overige glazen (water, champagne, likeur).
De top van het binnenste mes wijst naar het waterglas
Het glas voor de rode wijn is groot, het glas voor de witte wijn kleiner.
Bij meerdere gerechten met meerdere wijnen is het netjes het gebruikte glas weg te halen en eventueel te vervangen door een schone.

Servetten

Leg het servet links naast het onderbord met de vouw aan de kant van het bord.

tafelindeling

Cheatpaper

Wie helemaal zeker wil zijn kan een cheatpaper gebruiken (geen sheet paper). Zoals hiernaast, met lijntjes en maten, heb ik ze alleen in Amerika gezien. Waar die te koop zijn heb ik niet kunnen achterhalen.

Er staat op de afbeelding hiernaast, en meerdere andere tekeningen, een foutje. Volgens de etiquette zou de glazengroep meer naar rechts moeten, waardoor het meest linkse mes naar het waterglas (het meest linkse glas) wijst.

Butler

Bij tafelindeling van het servies moet ik overigens aan een schoolgenoot denken. Het was een van de vrijdenkers die hand-en-spandiensten verrichtte, nadat ik met enkele klasgenoten een nieuwsbrief opzette. Ik vond het, vanwege zijn vrije denken, bijzonder toen ik een jaar na zijn examen las dat hij een butler opleiding was gaan volgen in Engeland.