Lawrence Peter "Yogi" Berra

Yogi Berra en Cruijff

Vorige maand werd de beroemde honkballer Yogi Berra negentig. Yogi Berra was een Amerikaanse honkballer. Hij speelde bijna zijn hele kleine twintigjarige carrière voor de New York Yankees. Na zijn actieve spelerstijd werd hij manager en coach van honkbalteams.

Yogi Berra

Yogi Berra werd geboren op 12 mei 1925 als vierde kind van de uit Italië geëmigreerde Pietro Berra en Paolina Lingori. Ze noemden hun kind Lorenzo Pietro. Maar om beter te kunnen integreren in hun nieuwe vaderland veranderden ze dit kort daarna naar Lawrence Peter. Door hun gebrekkig Engels klonk dat als Lawdie. Het zou geruime tijd zijn roepnaam blijven ook voor zijn Amerikaanse vriendjes.

Over hoe het Yogi Berra werd, doen twee verhalen de ronde. De eerste verklaring is dat Lawdie graag met zijn vrienden naar films keek. Toen ze op een avond naar een film hadden gekeken over India, zag zijn vriend Jack McGuire een overeenkomst tussen Berra en de yogi uit de film. Vanaf dat moment was zijn bijnaam Yogi, een ‘nickname’ die ook door Berra’s ouders zou worden gebruikt.

Een andere verklaring is dat er in de vroege periode van zijn carrière nog geen dugouts waren. De spelers zaten op het gras. Berra zat daarbij met zijn armen en benen gekruisd. Zijn ploeggenoot Bobby Hofman zag het en zei ‘je lijkt wel een heilige Hindoestaan, een yogi’.

Yogi Bear

En dan is er nog het verhaal over de stripfiguur Yogi Bear. Volgens noemden William Hanna en Joseph Barbera de figuur naar Yogi Berra. Berra was rond de periode dat Yogi Bear werd geïntroduceerd, razend populair en op het hoogtepunt van zijn carrière. De oprichters van de animatiestudio Hanna-Barbera, tegenwoordig Cartoon Netwerk Studios, hebben het echter altijd ontkend.

Yogi Berra en Cruijff

Yogi Berra wordt algemeen beschouwd als één van de beste ‘catchers’ (vangers) uit de geschiedenis van het honkbal. Maar legendarisch werd hij vooral door zijn uitspraken. Bij het lezen van zijn wonderlijke reacties en opmerkingen is een vergelijking tussen Yogi Berra en Cruijff snel gemaakt.

De lijst met zogenaamde Yogi-ismen is echter vele malen langer en gevarieerder. Waar de Cruijffiaanse opmerkingen zich beperken tot voetbalanalyse en voetbalmanagement, weet Yogi Berra elk onderwerp te vangen in een antwoord met onnavolgbare eigenheid.

Sommige uitspraken lijken analytisch, andere hebben een filosofische, grappige of openbarende ondertoon. Yogi Berra en Cruyff kunnen daarbij een, nauwelijks te vertalen, uitspraak delen als ‘a game isn’t over, until it’s over’. Maar een zin als ‘de handdoeken waren zo dik, dat ik mijn koffie nauwelijks dicht kreeg’, zal Johan Cruijff er niet snel uitgooien… of hij gooit hem al uit zijn gedachten voor hij hem uit (!).

In het Engels worden uitspraken die kort en krachtig zijn en vaak worden doorverteld ‘catch phrases’ genoemd. Dat onder de Yogi-ismen veel van die zinnen voorkomen vind ik dan weer leuk, omdat de bedenker of bron, Yogi Berra, een catcher was.

Belangrijk verschil

Er is een belangrijk verschil tussen de uitspraken van Yogi Berra en Cruijff. Die van Cruijff zijn allemaal vastgelegd op band, zowel audio als soms ook beeld. Ze zijn authentiek van Cruijff. Die van Berra zijn vaak in besloten kring gemaakt.

Daardoor zijn er ook veel Yogi-ismen in omloop gekomen die wellicht ontsproten zijn aan de fantasie van iemand anders dan Berra. Dat ontlokte wel weer een mooie uitspraak bij Berra, ‘I never said most of the things I said’.

Yogi-ismen

Het al genoemde Yogi-isme is een stijlvorm, afgeleid van de schijnbaar paradoxale, wonderlijke en daardoor moeilijk te vertalen uitspraken van Yogi Berra. Soms heeft een Yogi-isme iets weg van een oxymoron. Daarbij worden twee woorden gecombineerd die elkaar in hun letterlijke betekenis tegenspreken. Andere uitspraken lijken weer meer op een echte paradox, waarbij een schijnbare tegenspraak toch blijkt te kloppen.

Enkele yogi-ismen

Hier enkele yogi-ismen. Ik heb er een vertaling achter gezet, soms een letterlijke, soms een omschrijvende. Een vertaling doet de typisch Engelse humor in de uitspraken echter nooit goed.

It gets late awful early out there
Het wordt daar verschrikkelijk vroeg laat
It’s hard to make predictions, especially about the future het moeilijke voorspellingen te doen, vooral over de toekomst
Nobody goes there anymore. It’s too crowded Daar komt niemand meer, het is er te druk
Baseball is 90 percent mental. The other half is physical honkbal is 90 procent verstand. De andere helft is lichamelijk
A nickel ain’t worth a dime anymore een kwartje is geen dubbeltje meer waard tegenwoordig
80 percent of the balls that don’t reach the hole, don’t go in 80 procent van de ballen die de hole niet halen, gaan er niet in
You can observe al lot just by watching Je kunt veel waarnemen, eenvoudig door te kijken
You should always go to other people’s funerals, otherwise, they won’t come to yours Je zou altijd naar begrafenissen van andere mensen moeten gaan, anders komen ze niet naar die van jou
You’ve got to be very careful if you don’t know where you are going because you might not get there Je moet voorzichtig zijn als je niet weet waar je naar toe gaat, omdat je er anders wellicht niet komt
When you come to a fork in the road, take it Wanneer je bij een splitsing komt van wegen, neem het
We made too many wrong mistakes We maakten te veel verkeerde fouten
I always thought that record would stand until it was broken Ik heb altijd gedacht dat dat record zou blijven staan tot het was gebroken

Meer informatie:

Print deze pagina
Bovenstaand bericht is geschreven op 7 juni 2015 door in de categorie 2015, Algemeen

Vorige en volgende berichten

« Ouder: Nieuwer: »

Een willekeurig bericht

Ik schrijf op deze site over allerlei onderwerpen. Soms is het heel persoonlijk, soms vooral informatief of beschouwend. Hieronder een willekeurig bericht uit ruim 2000 berichten.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *